Grenzen aan wat we als wiskundedocent aan kunnen in de les

D1. Wiskunde D onderwijs op afstand

Hub Kusters

Op veel scholen is het niet meer mogelijk om wiskunde D aan te bieden. Distance Education, onderwijs op afstand maar wel real time, kan een oplossing zijn voor dit probleem. In deze workshop deel ik mijn eigen succeservaringen met Onderwijs op afstand. Sinds vorig schooljaar geef ik met veel succes door middel van live-streaming videolessen aan leerlingen op verschillende locaties. Zo kunnen leerlingen van een andere school, die het vak eigenlijk niet aanbiedt, toch mijn wiskunde D-les volgen. Het blijkt dus mogelijk om als docent op meerdere plaatsen tegelijkertijd succesvol onderwijs te geven! In deze workshop zal ik u laten zien dat met behulp van videoconferencing, digiborden en tablets het onderwijs uitdagend maar vooral interactief gegeven kan worden. Aan de hand van veel praktische voorbeelden ervaart u zelf welke digitale hulpmiddelen ingezet kunnen worden om “Onderwijs op afstand” te laten slagen!

D2. Grenzeloze geschiedenis

Desiree van den Bogaart en Jeanine Daems

Wist je dat er in het oude Egypte al lineaire vergelijkingen opgelost werden? En in het oude Mesopotamië (tegenwoordig Irak) zelfs kwadratische vergelijkingen werden opgelost? En dat ons getalstelsel via de Arabische wereld oorspronkelijk uit India tot ons gekomen is?
Aan de hand van het pas verschenen boek Wortels van de wiskunde willen we jullie met concrete voorbeelden laten zien hoe je met geschiedenis van de wiskunde met gemak landsgrenzen overschrijdt en prachtige voorbeelden van buitenlandse kennis en cultuur in je klaslokaal haalt.

De presentatie “Grenzeloze geschiedenis.”
De handout bij “Grenzeloze geschiedenis.”

D3. Achter de grenzen van de eigen tijd

Martin Kindt, Harm Jan Smid en Henk Hietbrink

Wiskunde (onderwijs) is grenze(n)loos, in plaats en in tijd. In de toekomst kunnen we niet kijken, maar wel in het verleden en daar valt veel moois te ontdekken. De NVvW heeft een werkgroep, de WGRWO, die zich tot nu toe bezig hield met de geschiedenis van het reken- wiskunde onderwijs. Het plan is om in de WGRWO ook aandacht te gaan besteden aan het gebruik van de geschiedenis van de wiskunde in het onderwijs, onder andere door het verspreiden van materialen op dit terrein. In het eerste deel van de workshop zullen Henk Hietbrink en Martin Kindt laten zien hoe via historische fragmenten het algebraonderwijs interessanter kan worden gemaakt. Daarna zal Harm Jan Smid met de deelnemers in gesprek gaan hoe de uitbreiding van het werkterrein van de WGRWO handen en voeten kan worden gegeven.

De presentatie “Achter de grenzen van de eigen tijd.”
De handout bij “Achter de grenzen van de eigen tijd.”
Enkele opdrachten op de website http://www.fransvanschooten.nl/:

D4. Modelleren in wiskunde voor morgen

Bert Zwaneveld

In zijn intreerede als hoogleraar didactiek van de wiskunde heeft Paul Drijvers de wiskundige denkactiviteiten samengebald in probleemoplossen, modelleren en abstraheren. Dit zijn drie lange-termijndoelen van wiskundeonderwijs die hoog in het vaandel staan van de werkgroep Wiskunde voor Morgen van onze Vereniging. In deze workshop richten we de aandacht op modelleren: het oplossen van problemen van alledag met behulp van wiskunde. Vaak hebben modelleeropdrachten in de methoden geen modelleerdoel, zoals optimaliseren, analyseren wat er aan de hand is, voorspellen wat en wanneer. Ook de modelleeractiviteiten zoals conceptualiseren, valideren, verifiëren, itereren en rapporteren, komen heel beperkt voor. In de workshop krijgen de deelnemers modelleeropdrachten voorgelegd die ze analyseren op modelleerdoelen en modelleeractiviteiten. En we vragen ze modelleeronderwijs bij deze of bij zelf meegebrachte opdrachten te ontwerpen.

D5. Hoe komt een wiskunde-examen eigenlijk tot stand?

Ruud Stolwijk

In deze interactieve presentatie schetst Ruud Stolwijk, toetsdeskundige bij Cito, hoe een wiskunde-examen tot stand komt. Een proefwerk in elkaar zetten heeft iedere docent uiteraard al wel vaker gedaan, maar de constructie van een examen is toch wel een klus van een wat andere orde. In de presentatie komen allerlei aspecten aan de orde, zoals de diverse betrokken partijen en hun verantwoordelijkheden, de duur van het constructietraject, kwaliteitsborging en moeilijkheidsgraad. Ook de rol van het veld (want die is er weldegelijk, ook al lijkt daar bij sommigen soms twijfel over te bestaan…) komt aan bod.

De presentatie “Hoe komt een wiskunde-examen eigenlijk tot stand?”

D6. Formatief assessment, het leren grenzen te verleggen

Rob Velder

De kunst het leren zichtbaar te maken, feedback, feed-up en feed-forward, en formatief assessment als een way of life in te passen in de les.

In een interactieve workshop geeft de deelnemer antwoord op de vragen als:
– Waarom is nadenken over een andere blik op onderwijs en toetsen belangrijk?
– Wat is formatief assessment? Waarom en wanneer werkt het?

en maakt kennis met een aantal verassende strategieën voor formatief assessment.

Formatief assessment, elke leerling kan zijn grens verleggen.
Formatief assessment, de docent gaat over de grens van de diagnostische toets.
Formatief assessment, motiveert, stimuleert en daagt uit.

Workshop C13: Wiskunde zonder cijfers en workshop D6: Formatief assessment, het leren grenzen te verleggen sluiten zeer goed op elkaar aan. Ook kan uitstekend aan beide afzonderlijk worden deelgenomen.

D7. Het is het resultaat dat telt!?

Geeke Bruin-Muurling en Irene van Stiphout

Bewezen effect en efficiëntie (evidence based denken) krijgen een steeds belangrijker rol in onze maatschappij. Een gevolg daarvan is dat de druk op het halen van meetbare resultaten groter wordt. Maar leidt ons dat wel op het juiste pad? Is dat de beste manier om leerlingen datgene te leren wat ze echt nodig hebben voor de toekomst? In deze workshop laten we u een aantal valkuilen zien die hiermee samenhangen, en krijgt u concrete handvatten om uw eigen lessen op deze punten onder de loep te nemen.

D8. Wiskunde D online

Evert van de Vrie

Vorig schooljaar wat het een pilot, maar nu is het permanent: Wiskunde D Online (www.wiskundedonline.nl) voor scholen die klassen hebben met minder dan tien leerlingen en toch Wiskunde D willen aanbieden. Dit jaar doen ongeveer 50 scholen mee met zo’n 100 vwo-5 leerlingen en zo’n 200 vwo-4 leerlingen.
In deze workshop bespreken we opzet en werkwijze, waarbij de scholen en 8 universiteiten samenwerken. We laten zien wat de resultaten van afgelopen jaar waren. En hoe we de leeromgeving mede op basis hiervan hebben verbeterd.
Wat zijn onze ervaringen? Is blended learning geschikt voor deze doelgroep en dit vak? Is het zinvol om ook een variant voor het havo te ontwikkelen? Zou de onderwijsopzet ook geschikt zijn voor andere vakken? Al deze vragen bespreken we met de deelnemers aan deze workshop.

De presentatie “Wiskunde D online.”

D9. Digitale wiskunde examens in het vmbo

Madeleine Vliegenthart

Sinds 2006 worden er in het VMBO bb en kb digitale examens afgenomen. Het aantal leerlingen dat digitaal een examen maakt stijgt nog steeds. In deze werkgroep bekijken we samen een examen en een CV. We wisselen hierbij uit wat docenten zien aan mogelijkheden en knelpunten die zij ervaren met leerlingen. Hoe kunnen zij leerlingen goed voorbereiden op een digitaal examen? Docenten wordt gevraagd een eigen laptop mee te nemen.

De presentatie “Digitale wiskunde examens in het vmbo.”

D10. Opbrengsten van internationale trendanalyse wiskundeonderwijs

Victor Schmidt en Jos Tolboom (SLO)

In deze werkgroep belichten wij de methode en de opbrengsten van een internationale trendanalyse voor het wiskundeonderwijs.
Wat zijn de belangrijkste internationale ontwikkelingen in het wiskundeonderwijs? Hoe bepaal je die trends?
Aan de deelnemers aan de werkgroep vragen wij of ze de gevonden trends herkennen. Als dat zo is, willen wij discussiëren over de vragen in hoeverre het huidige curriculum (in onderbouw zowel als in bovenbouw vo) in voldoende mate aan deze trends voldoet.

De presentatie “Opbrengsten van internationale trendanalyse wiskundeonderwijs.” (PDF).

D11. Wiskunde in de diagnostische tussentijdse toets (DTT)

Ad Bijlard

De pilot DTT nadert het derde en laatste pilotjaar. De DTT is een van de instrumenten die formatieve evaluatie kunnen versterken. De eerste, nog niet volledig uitontwikkelde adaptieve diagnostische toets voor wiskunde is in 2016 afgenomen. Welke ervaringen hebben die eerste scholen daarmee opgedaan? Welke formatieve betekenis hebben zij aan die eerste toets gegeven en hoe kijken zij aan tegen de volgende DTT – toets die in 2017 wordt afgenomen? Deze is diagnosticeert volledig over de 4 – 5 domeinen van de tussendoelen van de onderbouw. Ik neem u mee in de door ons waargenomen ervaringen in de pilotscholen en ga graag met u in gesprek over uw ervaringen, ideeën en verwachtingen over deze vorm van toetsing. Ik zal ook aangeven hoe de ontwikkelingen in voor de toetsing van wiskunde -items in de komende periode verder lopen.

De presentatie “Wiskunde in de diagnostische tussentijdse toets (DTT).”