Werkvormen die de toekomst hebben (en nu al mogelijk!)

Uiteraard vallen onder dit subthema de mogelijkheden die ICT biedt om het onderwijs een nieuwe vorm te geven. Maar ook komen aan bod: effectieve instructievormen voor de toekomst, differentiëren binnen de klas en een projectweek samen met andere vakken.

B1. Wiskundeonderwijs voor de 21ste eeuw: welke instructievormen passen daarbij?

Sonia Abrantes Garcêz Palha (Hogeschool van Amsterdam), Bert Zwaneveld (Open Universiteit), Kees Buys

In deze werkgroep worden een aantal instructievormen gepresenteerd die goed passen bij de doelen van het ‘wiskundeonderwijs voor de 21ste eeuw’. Dit wiskundeonderwijs karakteriseren wij als volgt: Het is gericht op het leren van een beperkt aantal kernconcepten en de gemeenschappelijke kenmerken daarvan, de leerlingen zetten die kennis op creatieve wijze in bij het aanpakken en oplossen van problemen. De instructievormen worden geïllustreerd met goed gekozen voorbeelden. De deelnemers aan deze werkgroep zullen aan opdrachten werken om zelf kleine stukjes wiskundeonderwijs voor de 21ste eeuw te ontwerpen. Wij nodigen de deelnemers uit ook met eigen ideeën voor opdrachten komen.

Presentatie instructievormen bij 21st century skills.
Opdrachten bij 21st century skills

B2. Vakoverstijgende themaweek in het vmbo

Ruud Jongeling

De Geïntegreerde Wiskundige Activiteit (GWA) maakt onderdeel uit van het schoolexamen voor de leerlingen van de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg. De jaarlijkse themaweek op onze school biedt een goede gelegenheid onze uitgangspunten voor de GWA in praktijk te brengen. Aan de hand van het thema “Gezonde Voeding” zijn de leerlingen praktisch bezig met wiskunde, werken ze samen en levert iedere leerling een individueel eindproduct in dat meetelt voor het schoolexamen. In deze workshop hoor je hoe we binnen de sector zorg en welzijn de vakoverstijgende themaweek hebben ontwikkeld, hoe wij vanuit de vaksectie wiskunde daar een bijdrage aan leveren en hoe de activiteiten in de wiskundelessen worden voorbereid.

B3. Simulaties, een revolutie in de didactiek van de statistiek

Carel van de Giessen

ICT is in het onderwijs van de beschrijvende statistiek geen onbekende meer. Het gemak van verwerken van data, berekenen van kentallen en tekenen van diagrammen heeft het onderwijs meer realistisch en leuker gemaakt. Door de hoge snelheid van de huidige generatie computers zijn nu simulaties mogelijk die voorheen ondenkbaar waren. Dat biedt onder meer perspectieven voor simulaties met name in de beslissende statistiek en de didactiek daarvan. Tot nu toe worden in het onderwijs statistische conclusies geformuleerd op grond van de normale verdeling. Deze zo geheten normal based inference is voor leerlingen een moeizaam proces met weinig inzichtelijkheid en veel trucjes. De simulation based inference is inzichtelijk, eenvoudig en breed toepasbaar. De daarbij gebruikte re-sampling methodes zijn voor een breed schoolpubliek toegankelijk. In de presentatie/workshop komen aan de orde – waarom en hoe het allemaal zo gekomen is met die beslissende statistiek – waarom simulation based inference nu heel geschikt is – diverse voorbeelden hoe die simulaties werken – welke veranderingen een en ander voor het curriculum kunnen inhouden

Presentatie “Simulaties, een revolutie in de didactiek van de statistiek.”
De handout is te downloaden op: http://www.rustroest.eu/handoutsimulaties/

B4. Analytische meetkunde online

Hans Cuypers, Jan Willem Knopper, Hans Sterk TU/e

Ter ondersteuning van door de drie technische universiteiten ontwikkelde professionaliserings-cursussen op het gebied van (analytische) meetkunde zijn we bezig met het opzetten van een elektronische leeromgeving (elo) gebaseerd op Moodle. In deze presentatie laten we u hier mee kennismaken. De omgeving gaat uiteraard verder dan het ‘statisch’ aanbieden van cursusmateriaal en biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid opdrachten uit te zetten, in te laten leveren en gecorrigeerd terug te geven. Maar de elo biedt ook mogelijkheden tot onderlinge communicatie en tot oefenen op diverse niveaus met interactieve opgaven die automatisch worden nagekeken en van feedback worden voorzien.

B5. In de DWO ontwerpen voor tablets

Peter Boon, Freudenthal Instituut

De technologische mogelijkheden in onze samenleving veranderen snel. Tegenwoordig hebben steeds meer leerlingen een tablet. Wat betekent dat voor het doen van wiskunde? Je kunt nu met de Digitale Wiskunde Omgeving (DWO) activiteiten ontwerpen voor tablets: op een scherm wiskundige expressies exploreren en met de hand formules schetsen. In deze werkgroep kun je zelf activiteiten ontwerpen die van deze nieuwste mogelijkheden gebruik maken. En je kunt direct het resultaat op een tablet zien.

B6. Maak het verschil: differentiëren met verschillende typen opdrachten

Jacoliene van Wijk

Er zitten 27 leerlingen in de klas. Een deel van de groep heeft het gevoel een beetje achter de feiten aan te lopen en heeft behoefte aan meer oefening om de basisstof goed onder de knie te krijgen. Een ander deel van de groep is al klaar en begint zich te vervelen. Een deel daarvan zou eigenlijk wel wat dieper op de stof in willen gaan, een ander deel daarvan wil eigenlijk liever iets anders doen. Zo’n situatie vraagt om differentiëren. Lesmethodes bieden hier voor een deel handvatten voor. In deze werkgroep bespreken we hoe je kunt differentiëren door verschillende typen opdrachten aan te bieden. We laten een aantal concrete opdrachten zien die zo te gebruiken zijn in de les. Je oefent met het herkennen van opdrachten voor de verschillende behoeftes in je klas en probeert rondom een onderwerp een opzet te maken voor opdrachten die je later zelf uit kunt werken.

Achtergrond bij “Maak het verschil: differentiëren met verschillende typen opdrachten.”
Presentatie “Maak het verschil: differentiëren met verschillende typen opdrachten.”

B7. Workshop: spelenderwijs leren, niet als doel maar als middel

Rolf Doets, Jaap Hollenberg en Douwe Overdijk

Misschien heeft u, naast alle veranderingen in de wiskunde programma’s, behoefte aan ruimte (even iets anders)… een spel bijvoorbeeld, liefst natuurlijk wel een leerzaam en uitdagend spel. Als in je klas het spel centraal staat, kiezen leerlingen dat niet om te leren rekenen of om hun algebraïsche vaardigheden te oefenen, maar spelenderwijs doen ze dat wel! Ze maken gebruik van getallen, strategisch- en oplossend denken. In deze workshop wil ik de kracht van het spel laten zien en dat het spel thuis hoort in onderwijstijd. Samen met uw wiskunde collega’s speelt u in groepjes een reken- wiskunde spel. Bij het spel passeren allerlei wiskundige onderwerpen de revue als rekenen met getallen, breuken, kommagetallen, het metrieke stelsel, algebraïsche vaardigheden, functies, wortels, machten, logaritmen, goniometrie, complexe getallen en als u met uw groepje snel bent: modulo rekenen.

Opgaven bij “orkshop: spelenderwijs leren, niet als doel maar als middel.”
Vragen feedback formulier.

B8. Als het anders moet: doe wiskunde D online

Evert van de Vrie, Open Universiteit

In de workshop maken de deelnemers kennis met ‘Wiskunde D Online’. Zowel opzet en organisatie van het online onderwijs als de digitale leeromgeving komen aan bod. Wiskunde D Online is bedoeld voor leerlingen die op scholen zitten waar Wiskunde niet (meer) gegeven wordt. Ze kunnen dan Wiskunde D Online doen, waarbij ze gebruik maken van de digitale leeromgeving, en ondersteund worden door docenten van vaksteunpunten en universiteiten. Per september 2015 starten 30 scholen met 200 leerlingen met Wiskunde D Online. Ieder schooljaar kunnen nieuwe scholen instappen. Wiskunde D Online wordt ontwikkeld door een samenwerkingsverband van PWN, SLO, RUG en OU.

Presentatie “Als het anders moet: doe wiskunde D online.”

B9. Wiskunde D onderwijs op afstand

Hub Kusters

Op veel scholen is het niet meer mogelijk om wiskunde D aan te bieden.Distance Education, onderwijs op afstand maar wel real time, kan een oplossing zijn voor dit probleem. In deze workshop deel ik mijn eigen succeservaringen met Onderwijs op afstand. Sinds vorig schooljaar geef ik met veel succes door middel van live-streaming videolessen aan leerlingen op verschillende locaties. Zo kunnen leerlingen van een andere school, die het vak eigenlijk niet aanbiedt, toch mijn wiskunde D-les volgen. Het blijkt dus mogelijk om als docent op meerdere plaatsen tegelijkertijd succesvol onderwijs te geven! In deze workshop zal ik u laten zien dat met behulp van videoconferencing, digiborden en tablets het onderwijs uitdagend maar vooral interactief gegeven kan worden. Aan de hand van veel praktische voorbeelden ervaart u zelf welke digitale hulpmiddelen ingezet kunnen worden om “Onderwijs op afstand” te laten slagen!

B10. Lesgeven met open online leermateriaal

Dicky van Berkel, afdelingsleider VMBO en docent Wiskunde, Corlaer College Nijkerk

VO-content is een stichting voor open leermaterialen, zoals Stercollecties.
Stercollecties zijn complete leerlijnen van open digitaal leerlinggericht leermateriaal. Stercollecties nodigen uit tot een andere manier van werken, aanvullend op of vervangend voor (een deel van) een methode. Aangevuld met eigen materiaal bied je leerlingen onderwijs op maat. In deze workshop laat Dicky van Berkel, docent wiskunde en afdelingsleider VMBO op het Corlaer College in Nijkerk, zien hoe ze Stercollecties gebruikt in haar les. Hoe kun je didactisch omgaan met digitaal materiaal in de les? Wat zijn de voordelen? Hoe zorg je dat leerlingen nog steeds met de handen bezig gaan? Ga in gesprek met elkaar over digitaal leermateriaal.